Uszkodzenie ścięgien zginaczy palców – objawy, operacja i rehabilitacja | Poradnik | Dr n.med. Artur Soczka

Dlaczego ścięgna zginaczy są tak ważne?

Ścięgna zginaczy odpowiadają za zginanie palców oraz wykonywanie precyzyjnych ruchów ręką. To dzięki nim możemy chwytać przedmioty, zaciskać rękę, wykonywać precyzyjne czynności palcami, grać na instrumentach czy obsługiwać klawiaturę komputera.

Uszkodzenie tych struktur powoduje natychmiastową utratę funkcji palca i znacząco zaburza sprawność całej ręki. Nawet pozornie niewielkie uszkodzenie ścięgna może istotnie wpłynąć na funkcję całej ręki.

Jak dochodzi do uszkodzenia ścięgien zginaczy?

Najczęściej uszkodzenie powstaje w wyniku przecięcia ostrym narzędziem, np. nożem, szkłem lub elementem metalowym. Rzadziej przyczyną jest uraz zmiażdżeniowy ręki, oparzenie lub uraz sportowy.

Często rana skóry jest niewielka, natomiast uszkodzenie struktur głębokich – znacznie poważniejsze.

Urazy awulsyjne – jersey finger

Zdarzają się także sytuacje, w których dochodzi do uszkodzenia ścięgna bez przerwania ciągłości skóry. Do urazu awulsyjnego dochodzi w wyniku gwałtownego napięcia ścięgna i jego oderwania od miejsca przyczepu do kości.

Taki uraz może wystąpić podczas codziennych czynności – na przykład przy gwałtownym zgięciu palca podczas chwytania przedmiotu lub przy próbie zatrzymania zsuwającego się elementu. W sporcie uraz ten znany jest jako jersey finger – gdy zawodnik próbuje zatrzymać przeciwnika chwytając za koszulkę.

W takich sytuacjach dochodzi najczęściej do uszkodzenia ścięgna zginacza głębokiego palca (FDP), co powoduje brak możliwości zgięcia końcowego stawu palca.

Spaghetti Wrist Injury – złożony uraz nadgarstka

Szczególnie poważnym urazem jest sytuacja, gdy niewielka rana cięta w okolicy nadgarstka powoduje rozległe uszkodzenie struktur głębokich. W takich przypadkach może dojść jednocześnie do uszkodzenia wielu ścięgien zginaczy palców, nerwów oraz naczyń krwionośnych.

W literaturze medycznej taki uraz określany jest jako Spaghetti Wrist Injury. Pozornie niewielka rana może więc oznaczać bardzo poważne uszkodzenie ręki wymagające pilnej interwencji chirurgicznej.

Typowe objawy uszkodzenia ścięgien zginaczy

• brak możliwości aktywnego zgięcia palca,
• osłabienie chwytu ręki,
• rana w obrębie palca lub śródręcza,
• ból podczas próby ruchu palcem.

Czasami występuje również drętwienie palców lub zaburzenia czucia, co może świadczyć o jednoczesnym uszkodzeniu nerwu.

Dlaczego czas ma kluczowe znaczenie?

Po przecięciu ścięgno kurczy się i cofa w kierunku przedramienia. Im szybciej zostanie wykonana naprawa chirurgiczna, tym łatwiej odnaleźć końce ścięgna i je zeszyć, a rokowanie funkcjonalne jest znacznie lepsze.

Opóźnienie leczenia utrudnia rekonstrukcję i pogarsza efekt końcowy.

Najczęstszy błąd

Najczęstszym błędem jest bagatelizowanie niewielkiej rany w obrębie śródręcza lub palca. Jeśli po skaleczeniu palec nie zgina się prawidłowo, konieczna jest pilna konsultacja specjalistyczna.

Jak wygląda diagnostyka?

Podstawą rozpoznania jest dokładne badanie kliniczne. Podczas wizyty ocenia się funkcję każdego ze ścięgien zginaczy oddzielnie. W wybranych przypadkach wykonuje się także USG ręki, które pozwala ocenić ciągłość ścięgna oraz jego położenie.

Leczenie operacyjne

Uszkodzone ścięgno zginacza wymaga chirurgicznego zeszycia. Jest to bardzo precyzyjna procedura chirurgiczna. W przypadku urazów złożonych konieczna może być jednoczasowa naprawa uszkodzonych nerwów lub naczyń krwionośnych.

Prawidłowa technika operacyjna ma kluczowe znaczenie dla późniejszej ruchomości palca.

Rehabilitacja – klucz do odzyskania funkcji

Po operacji rozpoczyna się specjalistyczny program rehabilitacji ręki. Rehabilitacja musi być bardzo precyzyjnie prowadzona, ponieważ zbyt wczesne obciążenie grozi zerwaniem szwu, a zbyt późne rozpoczęcie ruchu prowadzi do powstania zrostów.

Odpowiednio prowadzona terapia ma ogromny wpływ na końcowy efekt leczenia.

Kiedy zgłosić się pilnie do specjalisty?

Pilna konsultacja jest konieczna, gdy po urazie:

• palec nie zgina się aktywnie,
• obecna jest rana w obrębie dłoni lub palca,
• jednoczasowo występuje osłabienie chwytu lub drętwienie palców.

Nie należy czekać, aż rana się zagoi — brak ruchu palca to sygnał alarmowy. Wczesna interwencja znacząco zwiększa szansę na pełne odzyskanie funkcji ręki.