Zwyrodnienie stawu u podstawy kciuka – ból i leczenie | Poradnik | Dr n.med. Artur Soczka

Ból u podstawy kciuka, który utrudnia codzienne czynności?

Choroba zwyrodnieniowa stawu u podstawy kciuka (stawu nadgarstkowo‑śródręcznego kciuka) to jedno z najczęstszych schorzeń ręki, szczególnie u osób po 45. roku życia, częściej u kobiet.

Staw ten odpowiada za ruchy chwytne i precyzyjne kciuka. Gdy dochodzi do jego zwyrodnienia, niemal każda czynność – od odkręcania słoika po trzymanie długopisu – może wywoływać ból.

Dlaczego rozwija się zwyrodnienie stawu nadgarstkowo-śródręcznego kciuka?

Najczęstsze przyczyny obejmują:

• przeciążenia i powtarzalne ruchy kciuka,
• niestabilność więzadłową stawu (szczególnie więzadła skośnego przedniego),
• predyspozycje anatomiczne,
• zmiany hormonalne (częściej po menopauzie),
• przebyte urazy,
• rzadziej choroby zapalne

W przebiegu choroby dochodzi do zużycia chrząstki stawowej, co prowadzi do bólu, stanu zapalnego i stopniowej deformacji.

Najczęstsze objawy

• ból u podstawy kciuka przy chwytaniu i ściskaniu,
• tkliwość przy ucisku stawu u podstawy kciuka,
• trudności przy otwieraniu słoików i przekręcaniu klucza,
• osłabienie chwytu pęsetowego,
• uczucie tarcia,
• stopniowa deformacja kciuka

W zaawansowanych przypadkach może pojawić się ból spoczynkowy i nocny.

Jak wygląda diagnostyka?

1. Badanie kliniczne – ocena bolesności, stabilności więzadłowej, zakresu ruchu oraz wykonanie testu prowokacyjnego. 2. USG – pozwala ocenić stan tkanek miękkich, wysięk i aktywność zapalną.

3. RTG – podstawowe badanie obrazowe ukazujące zwężenie szpary stawowej, osteofity i podwichnięcie.

Precyzyjna diagnostyka pozwala dobrać optymalną metodę leczenia.

Leczenie zachowawcze – pierwszy etap terapii

• Ortezy stabilizujące kciuk – odciążają staw i zmniejszają ból.
• Fizjoterapia – mobilizacja, poprawa stabilizacji mięśniowej, ćwiczenia bez przeciążania.
• Modyfikacja obciążeń i ergonomii pracy.
• Leki przeciwbólowe i przeciwzapalne.

Iniekcje dostawowe wykonywane pod kontrolą USG:

• kwas hialuronowy,
• PRP (osocze bogatopłytkowe), PRF
• steroid (selektywnie i krótkoterminowo).

Leczenie operacyjne – kiedy jest wskazane?

Rozważane w przypadku przewlekłego bólu i znacznego ograniczenia funkcji mimo leczenia zachowawczego.

Najczęstsze procedury:

• trapezektomia z plastyką hamakową,
• artrodeza (zrost stawu – w wybranych przypadkach),
• endoproteza stawu kciuka

Pełny efekt leczenia operacyjnego uzyskuje się zwykle po kilku miesiącach.

Rehabilitacja – element kluczowy

Niezależnie od metody leczenia, rehabilitacja obejmuje:

• wzmacnianie mięśni stabilizujących kciuk,
• przywracanie zakresu ruchu,
• poprawa ergonomii ręki,
• stopniowy powrót do aktywności

Dobrze zaplanowana rehabilitacja znacząco poprawia wynik końcowy.

Kiedy zgłosić się do specjalisty?

Warto skonsultować się, jeśli:

• ból trwa dłużej niż 2–4 tygodnie,
• utrudnia codzienne czynności,
• pojawia się osłabienie chwytu,
• widoczna jest deformacja stawu

Wczesne leczenie pozwala ograniczyć progresję choroby i zachować sprawność dłoni.

Umów wizytę online poprzez formularz rejestracyjny na stronie.