Choroba Kienböcka – jałowa martwica kości księżycowatej i przewlekły ból nadgarstka | Poradnik | Dr n.med. Artur Soczka

Przewlekły ból nadgarstka – kiedy przyczyną może być choroba Kienböcka?

Przewlekły ból nadgarstka bywa trudny do jednoznacznego rozpoznania. U części pacjentów dolegliwości utrzymują się miesiącami, a czasem nawet latami, mimo leczenia zachowawczego i wykonywanych badań obrazowych.

Jedną z możliwych przyczyn jest choroba Kienböcka – schorzenie polegające na zaburzeniu ukrwienia kości księżycowatej nadgarstka. We wczesnym stadium objawy mogą być niespecyficzne, a pierwsze badanie RTG nie zawsze wykazuje zmiany. Z tego powodu pacjenci często przez długi czas leczą się z powodu przeciążenia lub nieswoistego bólu nadgarstka.

Właściwe rozpoznanie pozwala zaplanować leczenie na etapie, gdy rokowanie jest zdecydowanie najlepsze.

Czym jest choroba Kienböcka?

Kość księżycowata jest jedną z ośmiu kości nadgarstka i znajduje się w jego centralnej części. Odgrywa ważną rolę w stabilizacji nadgarstka oraz w przenoszeniu obciążeń pomiędzy kośćmi przedramienia a ręką.

W chorobie Kienböcka dochodzi do zaburzenia dopływu krwi do tej kości. Niedostateczne ukrwienie prowadzi stopniowo do osłabienia jej struktury, zapadania się fragmentów kostnych oraz wtórnych zmian w innych elementach nadgarstka. W bardziej zaawansowanych stadiach może to prowadzić do przewlekłego bólu i trwałego ograniczenia ruchomości ręki.

Dlaczego dochodzi do choroby Kienböcka?

Dokładna przyczyna choroby nie zawsze jest jednoznaczna. Do najczęściej wymienianych czynników sprzyjających jej rozwojowi należą:

• specyficzna budowa anatomiczna nadgarstka,
• zaburzenia ukrwienia kości księżycowatej,
• powtarzające się mikrourazy nadgarstka,
• przebyte urazy ręki,
• różnice długości kości przedramienia wpływające na rozkład sił w nadgarstku.

W wielu przypadkach choroba rozwija się powoli i początkowo nie daje charakterystycznych objawów.

Objawy choroby Kienböcka

Najczęstsze objawy to:

• przewlekły ból w centralnej części nadgarstka,
• ból nasilający się podczas pracy ręką lub podnoszenia przedmiotów,
• osłabienie siły chwytu,
• ograniczenie ruchomości nadgarstka,
• stopniowe narastanie dolegliwości przy obciążeniu ręki.

Objawy mogą początkowo przypominać przeciążenie nadgarstka lub niewielki uraz, dlatego choroba bywa długo nierozpoznana.

Dlaczego choroba Kienböcka bywa długo nierozpoznana?

We wczesnym stadium zmiany w kości księżycowatej mogą nie być widoczne w badaniu RTG. Pierwsze zdjęcie rentgenowskie bywa prawidłowe, mimo że pacjent odczuwa ból.

Najbardziej czułym badaniem pozwalającym wykryć wczesne stadium choroby jest rezonans magnetyczny (MRI), który umożliwia ocenę ukrwienia kości oraz jej struktury wewnętrznej. Dlatego w przypadku utrzymujących się dolegliwości bólowych nadgarstka konieczna bywa dokładniejsza diagnostyka obrazowa.

Stadia zaawansowania – klasyfikacja Lichtmana

Stopień zaawansowania choroby Kienböcka ocenia się najczęściej według klasyfikacji Lichtmana. Opisuje ona, jak bardzo zmieniła się struktura kości księżycowatej oraz czy choroba zaczęła wpływać na inne elementy nadgarstka.

**Stadium I** – najwcześniejszy etap choroby. Pacjent odczuwa ból, jednak RTG często nie wykazuje zmian. Dopiero MRI pozwala wykryć zaburzenia ukrwienia kości.

**Stadium II** – kość księżycowata zaczyna ulegać zagęszczeniu w RTG. Jej struktura zmienia się, ale kształt jest jeszcze zachowany.

**Stadium III** – dochodzi do zapadania się kości księżycowatej oraz zaburzenia biomechaniki nadgarstka.

**Stadium IV** – najbardziej zaawansowany etap. Dochodzi do wtórnych zmian zwyrodnieniowych całego nadgarstka.

Wczesne wykrycie choroby – w stadium I lub II – daje zdecydowanie najlepsze rokowanie i największe możliwości terapeutyczne.

Diagnostyka

Podstawą rozpoznania jest dokładne badanie kliniczne oraz ocena objawów zgłaszanych przez pacjenta. W diagnostyce wykorzystuje się:

• zdjęcie RTG nadgarstka,
• rezonans magnetyczny (MRI),
• tomografię komputerową (CT).

Badania obrazowe pozwalają ocenić stopień zaawansowania choroby i zaplanować odpowiednie leczenie.

Leczenie choroby Kienböcka

Leczenie zależy od stopnia zaawansowania choroby oraz nasilenia objawów.

W początkowych stadiach stosuje się leczenie zachowawcze, które może obejmować odciążenie nadgarstka, czasowe unieruchomienie, fizjoterapię oraz leczenie przeciwbólowe.

W bardziej zaawansowanych przypadkach konieczne może być leczenie operacyjne. Celem operacji jest poprawa biomechaniki nadgarstka, zmniejszenie bólu oraz zahamowanie postępu choroby.

Dlaczego wczesna diagnoza ma tak duże znaczenie?

Im wcześniej zostanie rozpoznana choroba Kienböcka, tym większa szansa na skuteczne leczenie i zahamowanie jej postępu.

Nieleczona choroba może prowadzić do zapadania się kości księżycowatej, wtórnych zmian zwyrodnieniowych nadgarstka oraz trwałego ograniczenia funkcji ręki.

Kiedy zgłosić się do specjalisty?

Warto zgłosić się na konsultację, jeśli:

• ból nadgarstka utrzymuje się przez kilka tygodni,
• ból zlokalizowany jest w centralnej części nadgarstka,
• występuje osłabienie chwytu,
• objawy nie ustępują mimo odpoczynku i leczenia przeciwbólowego.

Dokładna diagnostyka pozwala wykluczyć poważniejsze przyczyny bólu nadgarstka i dobrać właściwe leczenie.